Αδιέξοδο...

Λυπάμαι για την διαπίστωση που κάνω, αλλά βλέποντας τα πράγματα με την ψυχρή λογική απαλλαγμένη από στείρους συναισθηματισμούς και φρούδες ελπίδες, αντιλαμβάνομαι ότι γι’ αυτόν τον λαό (ίσως και γι’ αυτόν τον κόσμο γενικότερα…) δεν υπάρχει καμία βάσιμη ελπίδα σωτηρίας…

Παρατηρώντας την κατάσταση αυτής της χώρας, διαπιστώνω ότι δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με μια κοινωνία που νοσεί και χρειάζεται θεραπεία. Δεν υπάρχει καμία θεραπευτική αγωγή για μια τόσο άρρωστη κοινωνία… Έχουμε να κάνουμε με μια «κοινωνία» υπό πλήρη διάλυση. Έχουμε να κάνουμε με ένα σώμα που έχει χάσει κάθε συνεκτικό στοιχείο που θα μπορούσε να κρατήσει ενωμένα τα κύτταρα του, με ένα σώμα σε πλήρη αποσύνθεση. Βρισκόμαστε εν μέσω ενός κατακερματισμένου συνονθυλεύματος, που σε καμία περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στον ορισμό της λέξης "κοινωνία". Έχουμε να κάνουμε με ένα σύνολο που εκ’ παραδρομής το ονομάζουμε «κοινωνία»,  γιατί κοιν-ωνία δίχως κοινά δεν νοείται.

Κανένα κοινό όραμα, καμία κοινή αξία, κανένα κοινό ήθος, κανένας κοινός σκοπός, κανένας κοινός στόχος, δεν υπάρχει. Καμία κοινή λογική, καμία κοινή αντίληψη των πραγμάτων, του κόσμου, της ζωής, της κοινωνίας και του ρόλου μας μέσα σ’ αυτήν δεν υπάρχει. Όπως δεν υπάρχει και καμία διάθεση συνδιαλλαγής, κατανόησης και αποδοχής του διαφορετικού.

Η πνευματική ανισότητα, η αντιληπτική ανισότητα, η κοινωνική ανισότητα και η οικονομική ανισότητα, αποτρέπουν κάθε πιθανότητα να βρουν οι άνθρωποι  μεταξύ τους κοινά στοιχεία, ικανά να τους ενώσουν. Το μέσο επίπεδο παιδείας και αντίληψης αυτού του λαού, καταδικάζει εκ’ των προτέρων κάθε απόπειρα συνασπισμού ετερόκλητων δυνάμεων…

Η συλλογική παιδεία και αντίληψη, είναι διαμορφωμένα σε κάθε τους πτυχή από την ημιμάθεια, τον φιλοτομαρισμό και τον ωχαδερφισμό. Συνάμα ο συλλογικός ψυχισμός συνοδεύεται από την ψευδαίσθηση μιας ανύπαρκτης ανωτερότητας έναντι όλων των άλλων... ένας ψυχισμός διαποτισμένος από εκείνη την ανόητη έπαρση και αλαζονεία που στερείται κάθε ουσιαστικής γνώσης και συναίσθησης της πραγματικότητας... Η υπερηφάνεια προηγείται του ολέθρου…

Καθένας ζει μέσα στον προσωπικό του εγωκεντρικό μικρόκοσμο, ψάχνοντας συνάμα εναγωνίως να γίνει αποδεκτός σε κάποια από τις εκατοντάδες αλληλοσυγκρουόμενες ιδεολογικές – κομματικές – θρησκευτικές – δογματικές – συντεχνιακές – οπαδικές αγέλες, που ταιριάζουν με την δική του νοητική συνομοταξία.

Άνθρωποι σταμπαρισμένοι με ιδεολογικές – φιλοσοφικές – πολιτικές σφραγίδες, βρίσκονται σε μια ακατάπαυστη εμφύλια σύγκρουση, χωρίς να αντιλαμβάνονται τις αιτίες και τον σκοπό αυτής της διαμάχης. Απλά θεωρούν ότι αυτός είναι ο απώτερος σκοπός της ύπαρξης μας, ότι αυτή είναι η φυσιολογική τάξη των πραγμάτων σ’ αυτήν την χώρα, σ’ αυτόν τον κόσμο. Αντιμάχονται για ιδέες που δεν γνωρίζουν, για έννοιες που δεν κατανοούν. Αντιμάχονται για ελευθερία, για δημοκρατία, για δικαιοσύνη και το μόνο δίκαιο που αναγνωρίζουν είναι το δίκαιο του ισχυρού. Το μέγεθος του πλήθους, η δύναμη της επιβολής και η ηθική του όχλου καθορίζει το δίκαιο τους…

Ο κατάλογος της αντιπαράθεσης είναι ατέλειωτος… "Αριστεροί" μάχονται τους "δεξιούς", αναρχικοί μάχονται τους φασίστες, «χριστιανοί» μάχονται τους δωδεκαθεϊστές, θρησκόληπτοι μάχονται τους άθεους, γιατροί μάχονται τους παραϊατρούς, επαγγελματίες μάχονται τους ανταγωνιστές τους, Ολυμπιακοί μάχονται τους Παναθηναϊκούς, Παοκτσήδες μάχονται τους Αριανούς και όλοι αυτοί αντιμάχονται εκ περιτροπής μεταξύ τους με μια εκπληκτική ταχύτητα εναλλαγής.

Όλοι αυτοί αρνούνται να αντικρίσουν τους απέναντι ως ισότιμους συνανθρώπους τους. Υπερασπίζουν τα συμφέροντα τους, που πάντα συγκρούονται με τα συμφέροντα κάποιων άλλων τους οποίους θεωρούν υποδεέστερους. Έμαθαν να πιστεύουν ότι η αιτία των προβλημάτων τους είναι κάποια αντίπαλη κοινωνική ομάδα. Μισούν τις αντίπαλες παρατάξεις ακόμη και μέχρι θανάτου. Οι περισσότεροι θα απολάμβαναν τον εξευτελισμό των αντιπάλων τους. Πολλοί από αυτούς θα θανάτωναν ευχαρίστως τους αντιπάλους τους αν δεν υπήρχαν ποινικές κυρώσεις. Αγαπούν την πατρίδα, αλλά μισούν τους κατοίκους της…

Και όλοι αυτοί νομίζουν ότι είναι πατριώτες… Νομίζουν ότι είναι μεταξύ τους συμπατριώτες, ότι ανήκουν στην ίδια πατρίδα, στο ίδιο έθνος, στην ίδια κοινωνία. Νομίζουν ότι η εθνική καταγωγή είναι αρκετή για να δομηθεί μια κοινωνία. Νομίζουν ότι μπορούν να συμβιώσουν στον ίδιο τόπο και να εφαρμόσουν μεταξύ τους την δημοκρατία. Πως θα μπορούσαν ποτέ όλοι αυτοί να φτιάξουν μια κοινωνία; Πως να χωρέσουν σε έναν τόπο; Τι είδους κοινωνία, τι είδους δημοκρατία, τι είδους πατρίδα, να φτιάξουν όλοι αυτοί;

Οι άνθρωποι αρνούνται να αναθεωρήσουν τα πρότυπα, τα ήθη και τις παραδόσεις τους. Είναι σφιχτά γαντζωμένοι πάνω στους θεσμούς που μας οδήγησαν σε τούτα τα αδιέξοδα. Αρνούνται να απεκδυθούν τα πολιτισμικά μιμίδια ενός σαθρού πολιτισμού. Αρνούνται να δεχτούν ότι η κοινωνική ανισότητα ως εγγενές στοιχείο του «πολιτισμού», είναι και η βασική αιτία των προβλημάτων τους. Προσπαθούν να εντοπίσουν τις λύσεις των κοινωνικών προβλημάτων μέσω των ίδιων θεσμών, μέσω της ίδιας ηθικής, μέσω της ίδιας «λογικής» που τα δημιούργησε.

Αρνούνται να βγουν λιγάκι παραπέρα από τα δογματικά τους χωράφια. Αρνούνται να εγκαταλείψουν τις ιδεολογικές αγκυλώσεις τους και να συνεργαστούν ακόμη και με όμορες ιδεολογικές ομάδες. Αρνούνται να διακρίνουν και να συμβάλουν στα όποια θετικά στοιχεία μιας διαφορετικής από της δικής τους αντίληψης.

Μοιραία και ως συνέπεια όλων αυτών, δεν υπάρχει καμία κοινή και μαζική δράση, που θα μπορούσε να αποφέρει κάποια ουσιαστική κοινωνική αλλαγή, ή έστω κάποιο μικρό βήμα συλλογικής προόδου. Γιατί κακά τα ψέματα, με αποσπασματικές και σπασμωδικές προσπάθειες κοινωνικής αλλαγής, δεν μπορεί να υπάρξει κάποιο ευρύτερο κοινωνικό αποτέλεσμα. Δεν μπορεί να υπάρξει μια ευρεία κοινωνική αλλαγή, χωρίς την ευρεία αποδοχή αλλά και την συμμετοχή της ολόκληρης της κοινωνίας. Μόνο που δεδομένου αυτού του τόσο ακραίου κοντράστ αντίληψης, αξιών και κινήτρων, δεν φαίνεται να υπάρχει κάτι ικανό να κινητοποιήσει ολόκληρη την κοινωνία.

Οπότε προς τα που οδεύουμε; Με δεδομένα όλα τα παραπάνω, νομίζω ότι η πορεία της κοινωνικής κατάρρευσης είναι μη αναστρέψιμη. Μια πρωτόγνωρη εποχή κοινωνικού δαρβινισμού βρίσκεται μπροστά μας, στην οποία θα επιβιώνουν οι ικανότεροι, οι καταλληλότεροι και ίσως οι πιο τυχεροί. Οι συνθήκες θα αγριεύουν όλο και περισσότερο και οι άνθρωποι θα απομονώνονται και θα περιχαρακώνονται ολοένα και περισσότερο, πίσω από τα οχυρά των προσωπικών ιδεοληψιών και συμφερόντων τους. Τα πρωτόγονα ένστικτα της επιβίωσης, οσονούπω θα καταπιούν και  τα τελευταία ψήγματα φρόνησης.

Δεν ξέρω αν αυτό είναι το απώτερο σχέδιο κάποιων μοχθηρών κέντρων εξουσίας, η απλά είναι το αποτέλεσμα της συλλογικής ανθρώπινης βλακείας. Αυτό όμως που διαπιστώνω είναι ή δεδομένη πλέον αδυναμία της κοινωνίας να αντιληφθεί συνολικά την κατάσταση και να ξεφύγει από αυτήν την καταστροφική πορεία που προδιαγράφεται.

Και ίσως τελικά αυτή η καταστροφική πορεία να είναι ο μόνος δρόμος που να οδηγεί σε μια καινούργια συλλογική συνείδηση. Ίσως το παλιό κοινωνικό μοντέλο να μην επιδέχεται πλέον καμίας επέμβασης, καμίας βελτίωσης και κανενός μετασχηματισμού. Ίσως να χρειάζεται να καταρρεύσει τελείως το παλιό μοντέλο για να υπάρξει η πιθανότητα να αναδυθεί στην θέση του μια καινούργια κοινωνία με αναθεωρημένες αξίες.

Στην Ζώνη Του Λυκόφωτος Της «Οικονομίας» Του Τζόγου

Ανέκαθεν το χρήμα αποτελούσε μια κοινωνική συμφωνία, ίσως την πιο σημαντική απ’ όλες τις κοινωνικές συμφωνίες. Κάθε κοινωνία συμφωνούσε στην χρήση ενός συμβόλου το οποίο θα ήταν αποδεκτό από όλους ως συναλλακτικό μέσο και αυτό το σύμβολο θα αποτελούσε το νόμισμα της. Σε πολλούς πολιτισμούς η ποσότητα του χρήματος που υπήρχε και κυκλοφορούσε στην οικονομία, καθορίζονταν αλλά και περιορίζονταν από την διαθέσιμη ποσότητα χρυσού ή κάποιου άλλου πολύτιμου μετάλλου που υπήρχε. Οι δε τιμές των προϊόντων και των ανθρώπινων υπηρεσιών καθορίζονταν τόσο από την υπάρχουσα ποσότητα χρήματος όσο και από την πραγματική παραγωγή αγαθών, έτσι ώστε να επέλθει μια φυσική ισορροπία τιμών που να αντιστοιχεί στην προσφορά και στην ζήτηση. Σε εκείνες τις οικονομικές εποχές η αξία που προσέδιδαν οι άνθρωποι στο χρήμα έπρεπε να αντικατοπτρίζει αυτά που υπήρχαν, δηλαδή τα αγαθά που μπορούσαν να δημιουργήσουν, να παράγουν, ή να βρουν στην φύση…

Σταδιακά το χρήμα μετατράπηκε σε εμπόρευμα, σε ένα κερδοφόρο εμπόρευμα που όμως δεν τρώγεται, δεν πίνεται, δεν φοριέται και δεν παράγει ενέργεια… Το χρήμα άρχισε να γεννά κέρδος και το κέρδος χρήμα, και τελικά με κάποιον τρόπο «μαγικό» το χρήμα μετατράπηκε σε ένα προϊόν που αναπαράγει τον εαυτό του εκ’ του μηδενός. Σήμερα η ποσότητα του χρήματος δεν καθορίζεται από την ύπαρξη πολύτιμων μετάλλων ή από την προσφορά και ζήτηση αγαθών, δεν έχει δηλαδή κανένα υπαρκτό φυσικό αντίκρισμα. Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς το διαθέσιμο «πραγματικό» και λογιστικό κεφάλαιο είναι περίπου 25 φορές μεγαλύτερο από την ετήσια παραγωγή του πλανήτη σε προϊόντα και υπηρεσίες και συνεχώς αυξάνεται… Το παγκόσμιο χρηματικό κεφάλαιο αποτελεί μια συνεχώς διογκούμενη φούσκα αξιών, την μεγαλύτερη σύγχρονη φούσκα αξιών της ανθρωπότητας. Η ποσότητα του χρήματος σήμερα, καθορίζεται αποκλειστικά από την ακόρεστη όρεξη των κερδοσκοπικών αρπακτικών του πλανήτη και από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό ιερατείο που απέκτησε την εξουσία να εκδίδει το χρήμα, δηλαδή από αυτό 2% του παγκόσμιου πληθυσμού που κατέχει πάνω από το 50% του παγκόσμιου πλούτου…

Όλο αυτό το φαινομενικά περίπλοκο οικονομικό σύστημα, είναι απλώς ένα παιχνίδι εξουσίας της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ και δεν έχει καμία σχέση με αυτό που ονομάζουμε πραγματική οικονομία, με τις πραγματικές δηλαδή παραγωγικές και δημιουργικές δυνατότητες της παγκόσμιας κοινωνίας, που έχουν σαν στόχο να καλύψουν τις ανθρώπινες ανάγκες και επιθυμίες. Ζούμε εδώ και αρκετό καιρό το εξελικτικό στάδιο της «οικονομίας» του Τζόγου. Η παγκόσμια «οικονομία» κινείται πλέον στην διάσταση του ελεγχόμενου παγκόσμιου τζόγου των χρηματαγορών, καθώς έχει πάψει προ πολλού καθορίζεται από τις παραγωγικές δυνατότητες της ανθρωπότητας και του πλανήτη. Και φυσικά όλο αυτό το παγκόσμιο πλασματικό χρηματικό κεφάλαιο κινείτε πλέον έξω από την σφαίρα της πραγματικής οικονομίας και των πραγματικών αξιών, στον κόσμο των λογιστικών εγγραφών, των χρεόγραφων και των άυλων χρηματοπιστωτικών τίτλων. Και πως αλλιώς θα μπορούσε να γίνει, αφού έτσι κ' αλλιώς οι λογιστικές εγγραφές κεφαλαίων και αξιών δεν έχουν πλέον καμία σχέση και κανένα αντίκρισμα με το πραγματικό παγκόσμιο Α.Ε.Π.

Το χρήμα ως κοινωνική συμφωνία εξακολουθεί να υφίσταται, ο σκοπός του όμως έχει πλέον εκτραπεί στα χέρια της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ… Από εργαλείο ανάπτυξης και δημιουργικότητας, έχει μετατραπεί σε εργαλείο καθυπόταξης και υποδούλωσης ολόκληρων λαών, με προφανή σκοπό την πιο στυγνή και απάνθρωπη εκμετάλλευση τους. Πλανώνται όσοι νομίζουν ότι με κάποιον τρόπο το χρηματικό κεφάλαιο θα εισρεύσει ξανά στην πραγματική οικονομία ως ένα εργαλείο ανάπτυξης της οικονομίας και της κοινωνίας. Δεν θα εισρεύσει χρήμα στην πραγματική οικονομία, τουλάχιστον όχι μέχρι να επιτευχθούν οι σκοποί της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ. Αν εισέρρεε χρήμα θα μπορούσε να επέλθει κάποιου είδους ισορροπία στην πραγματική οικονομία και στην κοινωνία, όμως δεν είναι αυτός ο σκοπός της παγκόσμιας ελίτ. Σκοπός πλέον είναι η υφαρπαγή και ο έλεγχος των φυσικών πόρων ολόκληρων λαών, καθώς και η απόλυτη υποδούλωση ολόκληρων πληθυσμών μέσω της φτωχοποίησης τους.

Ολόκληροι λαοί σέρνονται ως έρμαια, για να θυσιαστούν στον βωμό της εξουσίας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού ιερατείου. Ορισμένοι λαοί μάλιστα (όπως π.χ. ο Ελληνικός...), όντας τελείως αποβλακωμένοι από την καθοδήγηση των πολιτικών μαριονεττών και της τρομοκρατικής προπαγάνδας ελεγχόμενων ΜΜΕ, ανεβαίνουν μοιρολατρικά στον παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό βωμό, ξεπουλώντας οικειοθελώς κάθε ίχνος ανθρώπινης, κοινωνικής, εθνικής, ή όποιας άλλης αξιοπρέπειας αντιλαμβάνεται κάποιος. Για ορισμένους κρετίνους, η διατήρηση του τυπωμένου συμβόλου κάποιας Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας επάνω στο χάρτινο νόμισμα που χρησιμοποιούν καθημερινά, αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα… ακόμα και αν αυτό το σύμβολο δεν έχει κανένα απολύτως φυσικό αντίκρισμα, ακόμη και αν το κόστος διατήρησης αυτού του συμβόλου μεταφράζεται σε ανθρώπινες ζωές και σε κοινωνική εξαθλίωση...

Όμως τι μας νοιάζουν εμάς όλα αυτά; Και ποιοι είμαστε εμείς που θα αμφισβητήσουμε τα σύμβολα και θα αλλάξουμε την παγκόσμια πραγματικότητα; Όσο ακόμη δουλεύουμε, όσο ακόμη παίρνουμε ένα μισθουλάκο ή μια ψωροσύνταξη, πάλι καλά να λέμε… Το θέμα είναι να επιβιώνουμε και αν μπορούμε να περνάμε και καλά… Αλλά για να επιβιώνουμε πρέπει να εξακολουθούν να μας δανείζουν οι τοκογλύφοι με λογιστικές εγγραφές, ώστε να μπορούμε και μείς να τους πληρώνουμε με ιδρώτα και αίμα…

Όσο ακόμη βρίσκουμε στο ψυγείο μας πλαστικό φαγητό και όσο ακόμη μπορούμε να σκοτώνουμε την ώρα μας με το βλακώδες τηλεοπτικό πρόγραμμα της τηλεόρασης μας, όσο ακόμη μπορούμε να πουλάμε εξυπνάδα στο facebook και όσο ακόμη μπορούμε να παίζουμε με τα καινούργια τεχνολογικά gadgetάκια, όσο μπορούμε να πουλάμε γκομενηλίκια για να γαμήσουμε και για να γαμηθούμε, τίποτε απ’ όλα αυτά δεν έχει πραγματική σημασία και τίποτα απ’ αυτά δεν χρειάζεται να αλλάξει…

Όσο ακόμη προλαβαίνουμε, ας φάμε, ας πιούμε και ας γαμηθούμε, γιατί η ζωή είναι μικρή…

Πρέπει να διατηρήσουμε με κάθε κόστος τους θεσμούς που φροντίζουν για την ιμιτασιόν ευτυχία μας… Προπάντων δεν πρέπει να χαλάσει με τίποτα αυτή η θαυμάσια κοινωνική συμφωνία της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, γιατί αυτή ακριβώς η συμφωνία αποτελεί το θεμέλιο του πολιτισμού μας που τόσο θαυμάζουμε και εμείς θέλουμε να είμαστε «πολιτισμένοι»…

Όλα βαίνουν καλώς… Αφήστε τα νερά να μπάζουν… Η ορχήστρα του «αβύθιστου» ΤΙΤΑΝΙΚΟΥ πρέπει να παίζει τα μελωδικά κομμάτια της μέχρι την τελευταία ανάσα της, μέχρι το κουφάρι του πλοίου να πιάσει πάτο.

Πόσο Πραγματικό Είναι Το Αίτημα Για Πραγματική Δημοκρατία;

Οι φωνές και τα αιτήματα που ακούγονται στα πρόσφατα χρόνια για την αποκατάσταση της δημοκρατίας όλο και πληθαίνουν. Μια πρωτόγνωρη έξαρση αιτημάτων εκδημοκρατισμού ακούγεται όλο και πιο έντονα από διαφορετικές πηγές και προβάλλεται ως μια ευρύτερη κοινωνική απαίτηση. Όλο και συχνότερα αναδύονται στην επιφάνεια διάφορες αγωνιώδεις πολλές φορές πρωτοβουλίες, που επαγγέλλονται τον πραγματικό εκδημοκρατισμό. Η λέξη δημοκρατία γοητεύει και κολακεύει τα πλήθη… Προτού όμως παπαγαλίσουμε το αίτημα για πραγματική δημοκρατία, που πολλές φορές καταντάει να ηχεί ως ένα ακόμη λαϊκίστικο σύνθημα χωρίς αντίκρισμα και ουσία, καλό είναι να καταλάβουμε τι ακριβώς είναι και τι σημαίνει για τον κάθε έναν από εμάς η έννοια δημοκρατία.

Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα των συλλογικοτήτων. Μόνο μέσα σε συλλογικότητες και σε πραγματικές κοινωνίες μπορεί να υπάρξει πραγματική και όχι κατ’ επίφαση δημοκρατία. Οι λέξεις "συλλογικότητα" και "κοινωνία" είναι έννοιες πολύ συγκεκριμένες. Τόσο η λέξη συλλογικότητα όσο και η λέξη κοινωνία εμπεριέχουν την έννοια των κοινών… Των κοινών αξιών, των κοινών συμφερόντων και της κοινοκτημοσύνης, έννοιες δηλαδή που κάνουν τους ανθρώπους να θέλουν να συμβιώνουν και να λειτουργούν μαζί σε έναν τόπο, με γνώμονα το κοινό όφελος όλων. Όμως είναι φύσει αδύνατο να λειτουργήσουν δημοκρατικά, άτομα με εκ’ διαμέτρου διαφορετικές αντιλήψεις ηθικής, όπως επίσης και με διαφορετική αντίληψη για την αξία της ανθρώπινης ζωής. Δεν γίνεται να μετέχεις ως ελεύθερος άνθρωπος σε μια κοινωνία εάν δεν συμφωνείς με τον κώδικα αξιών και ηθικής της, αλλά και αν δεν έχεις την δυνατότητα να τον συνδιαμορφώσεις επί ίσοις όροις με τους άλλους.

Ο συνεκτικός σύνδεσμος λοιπόν που συνδέει τα κύτταρα των συλλογικοτήτων και των πραγματικών κοινωνιών, είναι κατ’ πρώτον ένας κοινά αποδεκτός από όλους τους μετέχοντες, κώδικας αξιών, ηθικής, αρχών και σκοπών. Κατά δεύτερον είναι η ισοτιμία όλων των μελών ή διαφορετικά η κοινωνική ισότητα. Αυτό επί της ουσίας σημαίνει 2 πράγματα: 1^ον άσχετα με τις σωματικές, νοητικές και πνευματικές ικανότητες ή ιδιαιτερότητες του κάθε ατόμου, κανένας δεν έχει περισσότερη ή λιγότερη εξουσία από κανένα άλλον. 2^ον  άσχετα με τις σωματικές, νοητικές και πνευματικές ικανότητες ή ιδιαιτερότητες του κάθε ατόμου, κανένας δεν απολαμβάνει περισσότερα ή λιγότερα υλικά προνόμια από κανέναν άλλον. Με την σειρά τους αυτές οι δυο συνθήκες μεταφράζονται σε Νομική και Οικονομική Ισότητα για όλα τα μέλη. Αν λοιπόν θέλουμε πραγματική δημοκρατία, χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η νομική ισότητα των πολιτών που υποτίθεται ότι εγγυάται το σύνταγμα, είναι τελείως αδύνατη και ανέφικτη χωρίς την οικονομική ισότητα τους. Ισότητα δίχως οικονομική ισότητα είναι απλά μια φενάκη. Παρομοίως και επί της ουσίας η Λαϊκή Κυριαρχία που επίσης υποτίθεται ότι εγγυάται το σύνταγμα, είναι επίσης ανέφικτη χωρίς την ουσιαστική ισότητα των πολιτών του λαού, δηλαδή χωρίς την οικονομική του ισότητα.

Ουσιαστικά ο θεμέλιος λίθος της πραγματικής δημοκρατίας είναι η οικονομική ισότητα, μέσω της οποίας εκπληρώνεται τόσο η νομική όσο και η κοινωνική ισότητα των πολιτών. Δημοκρατία με μια μερίδα πολιτών που έχει συσσωρευμένο πλούτο και ζει σε συνθήκες χλιδής, και με μια άλλη μερίδα πολιτών που ζει σε συνθήκες ένδειας και λιμοκτονίας, είναι ψευδεπίγραφη δημοκρατία. Δημοκρατία διαχωρισμένη σε κατηγορίες ή σε κάστες πολιτών που κάποιες επιβιώνουν παρασιτικά εις βάρος κάποιων άλλων, πολύ απλά δεν είναι δημοκρατία.

Σε μια κοινωνία ο πλούτος και οι συνθήκες ευημερίας δεν είναι κάτι που προκύπτει αποσπασματικά από την κοινωνία. Ο πλούτος και οι συνθήκες ευημερίας είναι προϊόν της εργασίας και της συνεργασίας ολόκληρης της κοινωνίας. Άρα ο πλούτος και η ευμάρεια σε μια πραγματική κοινωνία δεν μπορεί παρά να είναι κοινή για όλα τα μέλη της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μέσα σε μια πραγματική κοινωνία, οι συνθήκες και οι όροι ευημερίας είναι ίσοι για όλους, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που είναι ίσοι οι όροι ευημερίας μέσα σε μια οικογένεια.

Αυτό σημαίνει επίσης ότι μια πραγματική κοινωνία δεν λειτουργεί με εγωιστικά και ιδιοτελή κριτήρια. Μια πραγματική κοινωνία δεν λειτουργεί στην βάση του ανταγωνισμού (βάση της «ελεύθερης» αγοράς), αλλά στην βάση της συνεργατικότητας. Μια πραγματική κοινωνία ίσων πολιτών δεν λειτουργεί στην βάση του ιδιοτελούς συμφέροντος και της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά στην βάση του κοινού συλλογικού συμφέροντος και της κοινοκτημοσύνης. Η ιδιωτική πρωτοβουλία μέσα σε μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία δεν μπορεί να βρίσκεται σε αντίθεση, σε σύγκρουση ή σε ανταγωνισμό με την υπόλοιπη κοινωνία. Μια κοινωνία με την πραγματική έννοια της λέξης, δεν λειτουργεί στην βάση αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων. Μια πραγματική κοινωνία δεν μπορεί να λειτουργεί με άλλον γνώμονα εκτός από το συλλογικό όφελος.

Κάποιοι ίσως θα ονόμαζαν αυτήν την κοινωνία ως κομμουνιστική κοινωνία. Επί του προκειμένου οι ιδεολογικές ταμπελοποιήσεις έχουν ελάχιστη έως καθόλου σημασία. Όμως η έννοια της πραγματικής Δημοκρατίας περιλαμβάνει την σύμπραξη των ανθρώπων με μια ουσιαστική ισότητα αυτής της μορφής και όχι με μια κατ’ ευφημισμόν ισότητα που καταργείται στην πράξη. Χρειάζεται λοιπόν να εννοήσουμε ότι το αίτημα για πραγματική δημοκρατία περιλαμβάνει έναν ριζοσπαστικό κοινωνικό μετασχηματισμό, έναν μετασχηματισμό που θα μεταμορφώσει τελείως τις κοινωνικές δομές, όπως επίσης τις οικονομικές και διαπροσωπικές σχέσεις των ατόμων.

Η δημιουργία μιας τέτοια κοινωνίας ίσων πολιτών απαιτεί πρωτίστως, ανθρώπους με τελείως διαφορετική παιδεία και ήθος από αυτά που παράγει το κατεστημένο σύστημα εξουσίας. Απαιτεί ανθρώπους που έχουν μάθει ή είναι πρόθυμοι να μάθουν να συνδιαλέγονται με σεβασμό προς τον συνάνθρωπο τους και είναι πρόθυμοι να συνεργάζονται και να προσφέρουν τις δημιουργικές τους ικανότητες με γνώμονα το κοινό συλλογικό συμφέρον. Απαιτεί ανθρώπους που έχουν κατανοήσει ότι η ατομική τους ευημερία και πρόοδος, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευημερία ολόκληρης της κοινωνίας της οποίας αποτελούν μέλος και οι ίδιοι. Απαιτεί υπεύθυνους και όχι ανεύθυνους πολίτες, έτοιμους να αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν για την ευημερία ολόκληρης της κοινωνίας.

Συνεπώς αν δεν θέλουμε να κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας, χρειάζεται να καταλάβουμε ότι το αίτημα για πραγματική δημοκρατία δεν μπορεί να αποτελεί απλά μια εύπεπτη συνθηματολογία που απευθύνεται στο θυμικό του όχλου, αλλά πρέπει να απευθύνεται σε συνειδητούς πολίτες που είναι πρόθυμοι να αναδιαμορφώσουν το πνευματικό και ηθικό υπόβαθρο, τόσο το προσωπικό δικό τους όσο και ολόκληρης της κοινωνίας.

Προτού λοιπόν παπαγαλίσουμε το αίτημα για πραγματική δημοκρατία ας αναλογιστούμε τι είδους κοινωνία θέλουμε για τον εαυτό μας. Ας αναλογιστούμε αν μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας να λειτουργεί μέσα σε μια κοινωνία πραγματικά ίσων πολιτών και αν είμαστε πνευματικά και ψυχολογικά έτοιμοι για να συμβάλουμε και να ενταχθούμε σε μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία που λειτουργεί επί ίσοις όροις για όλους. Ο μετασχηματισμός του πολιτεύματος δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει αποσπασματικά από τον μετασχηματισμό του ίδιου του ανθρώπου. Ο ατομικός και κατά συνέπεια ο κοινωνικός μετασχηματισμός απαιτεί πρωτίστως βούληση, κατανόηση και υπευθυνότητα απ’ όλους όσους τον επαγγέλλονται.